Facebook'ta takip et.Twitter'da takip et. Abone Ol!
Eyyüp Yıldırmış
Balıkesirli Er Musa
08.02.2021

 

 

 


(Tarihten Bir Yaprak)

Kuşadası Kaymakamı Dilaver Argun, o gün, Kuşadası’na bağlı bir bucak olan Selçuk’ta denetleme yapmaktadır. Bir jandarma eri, bir telgraf uzatır. Telgrafta 14 Temmuz günü, saat 15.00 sıralarında, gerçekleşen olay anlatılmaktadır. Telgrafı okuyan Kaymakam Kuşadası’na döner.

Olayın aslı şudur. 14 Temmuz 1934’te bir İngiliz savaş gemisi Sisam’ı ziyaret eder. Öğleden sonra, bir sandal içinde 4 İngiliz subay, çıplak halde, Dipburun karakoluna yaklaşırlar. Nöbetçiler, "Dur!" uyarısında bulunurlar, uyarı dinlenmeyince askerlerimiz ateş açar.

Kaymakam, olayı Başbakan İsmet İnönü’ye telle bildirir.

16 Temmuz 1934 günü, bir İngiliz savaş gemisi saat 14.00’te limana gelir. Kaymakam Ankara’ya durumu telle bildirir: "Gözetlemedeyim. Harp gemisinden bir motor, sahilimize yaklaşıyor. Karaya çıkmalarına izin verelim mi" Ankara’nın yanıtı: "Gelen motoru, yalnız liman reisi karşılasın. Siz telgrafhanede bulunun. Sadece liman reisiyle konuşsunlar" biçimindedir. Kaymakam verilen emre uygun davranır. İngilizler Kaymakamla görüşmek isterler. Kaymakam durumu İsmet Paşa’ya telle bildirir. Bu sırada Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Kızılcahamam’da bir yurt gezisindedir. Ona ulaşılır. Birkaç dakika sonra İsmet Paşa’nın şu emri alınır: "Kaymakam liman dairesine gitmeyecektir. Kaymakamı ziyaret etmek istiyorlarsa, Kaymakam gelenleri ancak makamında kabul edebilir."

İngilizler, Kaymakamı makamında ziyaret ederler. Sözde yüzmek için geldiklerini, koyda kendilerine uyarı yapılmadan ateş açıldığını söylerler. Kaymakam, kaçakçılığı önlemeyle ilgili yasaya aykırı davrandıklarını anlatarak, İngiliz subaylarının suçlu olduğunu vurgular.

Bunun üzerine İngiliz kumandan, hükümetinin yazılı talimatını okur. Talimatta "İngiliz Hükümeti, Osmanlı Hükümeti’ ne şu istekleri, bildirmeyi talep eder, şeklinde başlayan konuşmayı, Kaymakam keser ve şöyle der: "Kumandan Bey, yanlış temas aramaktadırlar. Ben Türkiye Cumhuriyeti’nin temsilcisiyim. Osmanlı Hükümeti’bnin değil, der. İngiliz kumandan, kızarır, özür diler.

Anlatımı, Türkiye Cumhuriyeti olarak düzeltir.

İngilizlerin üç maddelik istekleri vardır. Son madde subayı öldürdüğü saptanan, Balıkesirli er Musa’ nın cezalandırılması ve verilecek cezanın İngilizlere bildirilmesini içermektedir.

Tarih 18 Temmuz 1934 günü, Sisam’ dan 7 savaş gemisi denize açılır. Bunlar Darboğaz’ a doğru gelmektedir. Kaymakam durumu Ankara’ya ve İzmir Valiliğine bildirir. Bunların 7’si torpido, 4’ü kruvazördür. Konuyla ilgili askeri yetkililerle sürekli haberleşilir.

Kızılcahamam’da bulunan Atatürk, gelişmeleri yakından izler. İngiliz donanmasının, tehdit edici bir biçimde kıyılarımıza yaklaştığı kendisine iletilince, Ankara’ya ve Kuşadası’na, şu emri verir: "KANUNİ VAZİFESİNİ YAPTIĞI ANLAŞILAN TÜRK ERİ BALIKESİRLİ ER MUSA, YERİNDEN ALINAMAZ VE CEZALANDIRILAMAZ. GEREKİRSE ER MUSA İÇİN BRİTANYA İMPARATORLUĞU İLE SAVAŞ GÖZE ALINIR. KIZILCAHAMAM’DAN ŞİMDİ HAREKET EDİYORUM. EGE BÖLGESİNDE KISMİ SEFERBERLİK EMRİNİ VERİYORUM."

İngilizlerin davranışları izlenirken, bir taraftan da seferberlik emri yerine getirilir. Kuşadası halkının telaşa kapılmaması için, gerekli uyarılar yapılır. Madem ki Gazi Paşa, seferberlik emrini vermiştir; o zaman bu emrin bir an önce yerine getirilmesi gerekir. Atatürk’ün dediği gibi, gerekirse Balıkesirli Er Musa için bütün Türk Ulusu bir kez daha İngiltere ile savaşacaktır. Fakat İngilizler savaşı göze alamazlar ve 20 Temmuz 1934 günü,Kuşadası Kanapiçe (Dipburun) koyunda yapılan törenle denize çelenk bırakılır. Saygı duruşu ve atışı yapılır. Tören dostluk içinde planlanan biçimde yapılır(!)

****

 

 

 


Bu yazı 1043 kez okundu.
sanalbasin.com üyesidir

SON YORUMLAR

Bengises Gazetesi@ | İzinsiz ve Kaynak gösterilmeden kullanılamaz

Espower Bilisim